مقبره صخره ای کل خرابه روستای فیروزیان ارومیه

به گزارش سفر ارزان به دبی، در ابتدای ورودی غرب قلعه، بقایای دیوار قطور و مستحکمی به چشم می خورد که با استفاده از تخته سنگ های عظیم ساخته شده است.

مقبره صخره ای کل خرابه روستای فیروزیان ارومیه

بقایای این دیوار شامل سه رج است که به صورت خشکه ­چین و بدون ملات ساخته و تقریبا فرم چهارگوشی دارد.

آوار ناشی از تخریب، در ضلع شرقی آن ریخته و چنانچه این سنگ ها برداشته گردد اضلاع دیگر قسمت های دیوار نیز نمایان خواهد شد.

بقایای ضلع شمالی این سازه به صخره های طبیعی قلعه تکیه دارد و مشرف به این سازه و بر روی صخره ها آثار پله­ تراشی صخره ای، فنجان نماها و هاون­ های سنگی به چشم می خورد که به صورت پراکنده در قسمت هایی از صخره ایجاد شده است. ابعاد دقیق این پله­ های صخره ­ای به دلیل مرور زمان و فرسایش به سختی امکان­پذیر است.

اتاقک های دست کند صخره ای

به جرات می توان گفت اهمّیت اصلی قلعه کل خرابه به خاطر وجود چند اتاقک دست کند صخره ای است که از حیث پلان و ویژگی­ های معماری، شاید یکی از پرکارترین مقابر صخره ­ای اورارتویی در نیمه اول هزاره اول قبل از میلاد، پس از مقبره سنگر ماکو در منطقه باشد.

مقبره با رعایت جهات اصلی به صورت شمالی-جنوبی ایجاد شده است، ورود به آن از جنوب و اتاقک اصلی در شمال امکانپدیر است، فضای کلی مقبره از دو فضای دست کند حیاط مانند و یک اتاقک اصلی که از جنوب به شمال به ترتیب حیاط جنوبی، حیاط میانی و اتاقک اصلی هستند، تشکیل شده است.

حیاط جنوبی

این حیاط در ضلع جنوبی مقبره و به عنوان ورودی اصلی آن محسوب می گردد، حیاط، فضای تقریباً مستطیلی به ابعاد 220 در 170 سانتی متر دارد، ورود به آن از طریق 6 پله میسر است.

علاوه بر این، در امتداد فوقانی پله های حیاط جنوبی و به فاصله یک متری بالای پله ها، طاقچه چهارگوش مستطیلی ایجاد شده و همچنین صخره حدفاصل پله ها و طاقچه به صورت کاملا صاف تراشیده شده است.

حیاط میانی

ورود به حیاط میانی که هم از لحاظ وسعت و هم از نظر تزیینات از حیاط جنوبی مهم­تر است، از طریق درگاهی کوتاه امکان پذیر است.

حد فاصل بین حیاط جنوبی و حیاط میانی، دیوار صخره ای قرار گرفته است، حیاط میانی یکی از بخش های پرکار مقبره محسوب می گردد، این حیاط فضای مستطیلی به ابعاد 230 در 420 سانتی متر و ارتفاع 2 متر است.

شش طاقچه به صورت دو­به ­دو و روبروی هم در دیوارهای شرقی و غربی و تقریباً به صورت قرینه تعبیه شده اند. در ضلع شمالی این حیاط و دو طرف ورودی اتاقک اصلی شمالی، سکوی سنگی کم ارتفاعی تراشیده اند، کارکرد این سکو به درستی معلوم نیست، شاید به عنوان نشیمنگاه استفاده می ­شده است.

اتاقک دست کند اصلی

در منتهی ­الیه ضلع شمالی، اتاقک اصلی مقبره واقع شده است، ورود به این اتاقک از طریق درگاه باریک و کم ارتفاعی امکان پذیر است.

فضای این اتاقک به صورت مستطیلی به ابعاد 250 در 190 سانتی متر و ارتفاع نزدیک به دو متر با سقف صاف و تخت است.

در انتهای ضلع شمالی و دقیقاً روبه روی ورودی، طاقچه نسبتاً عظیم، تعبیه شده، با توجه به ابعاد عظیمتر این طاقچه به نسبت دیگر طاقچه های حیاط میانی، ظاهراً کارکرد متفاوتی داشته است.

جمع بندی

معماران اورارتویی معمولاً در انتخاب مکان برای ایجاد اینگونه مقبره ها از کوه های آهکی یا رسوبی و نیز صخره سنگ های یک پارچه در نقاط کور اما مسلط به دشت یا زمین های اطراف استفاده نموده اند.

در ساخت این مقابر، استفاده از یک سمت مشخص برای مقبر ه سازان مورد توجه نبوده زیرا سردر سنگی و ورودی تمام مقابر در منطقه رو به جهات مختلفی است.

بر این اساس به نظر می رسد مقبره صخره ای کل خرابه فیروزیان ارومیه در این دسته ­بندی در گروه دوم یعنی مقابر صخره ای تک واحدی پیوسته جای گیرد.

وجود این پله ها در ورودی مقابر علاوه بر دسترسی به داخل مقبره احتمالاً نقش روحانی نیز داشته است چرا که بیشتر این مقابر در کنار دژهای سلطنتی بنا می شده که مدفن پادشاهان و شاهزادگان بوده است.

حیاط جنوبی از طریق درگاه سنگی به فضای حیاط میانی ارتباط دارد، فضای حیاط میانی پرکارتر و عظیمتر ساخته شده و احتمالاً مراسم تدفین پیش از دفن در اتاقک اصلی، در این فضا انجام می شده است.

با ساماندهی این مجموعه و جهت دسترسی به آن، ساماندهی فضای داخلی و معرفی و شناسایی آن، می توان از آن به عنوان یکی دیگر از آثار بسیار ارزشمند تاریخی و دست کند صخره ای برای جذب هرچه بیشتر جهانگرد داخلی و خارجی استفاده کرد.

منبع: گردشبان

به "مقبره صخره ای کل خرابه روستای فیروزیان ارومیه" امتیاز دهید

2 کاربر به "مقبره صخره ای کل خرابه روستای فیروزیان ارومیه" امتیاز داده اند | 5 از 5
امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "مقبره صخره ای کل خرابه روستای فیروزیان ارومیه"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید